Module 6 · Les 41 - Financiën en administratie

Zelfstudie voedingsleer · Module 6: Ondernemen als gewichtsconsulent

Inhoudsopgave

41.1 Inleiding

41.2 Begrotingen

41.3 Je prijs berekenen

41.4 Offerte en algemene voorwaarden

41.5 Administratie en factureren

41.6 Jaarrekening en kengetallen

41.7 Belastingen

41.8 Veelgemaakte fouten

41.9 Je rol en je grenzen

41.10 Samenvatting

41.11 Oefenopgaven

41.12 Praktijkopgaven

Bronnen

41.1 Inleiding

In les 40 maakte Ilse haar marketingplan. Nu de vraag die elke starter wakker houdt: kan ik ervan leven? In deze les, module 6, onderdeel 6.2, gaat het over het financiële deel van het ondernemingsplan (portfolio-onderdeel d) begroting en e) prijscalculatie) en over het dagelijkse geldbeheer: offertes, algemene voorwaarden, administratie, facturen, de jaarrekening en belastingen. Dat is vakkennis 6, 10 en 11 en vaardigheid 4 en 9-11 van kerntaak 3, en het sluit aan op de cliëntenadministratie van kerntaak 1 (les 32.8). De BGN zegt bij veel onderdelen dat je de begroting opstelt 'of laat opstellen': je hoeft geen boekhouder te worden, maar je moet de cijfers wel kunnen lezen en uitleggen.

41.2 Begrotingen

Het financiële plan bestaat volgens de KvK uit vier begrotingen, vaak aangevuld met een privébegroting. Ze hangen met elkaar samen (figuur 1).

41.2.1 Investeringsbegroting: wat heb ik nodig?

In de investeringsbegroting zet je alles wat je nodig hebt om te starten (of te groeien), meestal 1 tot 3 jaar vooruit. De KvK onderscheidt vaste activa: bezittingen die langer dan een jaar in je bedrijf blijven (computer, meetapparatuur, inrichting), en vlottende activa: wat korter dan een jaar in je bedrijf zit (aanloop- en openingskosten, voorraad, geld op de bank om de eerste maanden te overbruggen). Ben je btw-ondernemer, dan neem je de bedragen op exclusief btw, maar je moet de btw tijdelijk betalen voordat je hem terugkrijgt: die voorfinanciering btw neem je apart op. Neem ook een bedrag voor onvoorziene uitgaven op.

41.2.2 Financieringsbegroting: hoe betaal ik het?

De financieringsbegroting laat zien waar het geld vandaan komt. Het totaal is gelijk aan het totaal van de investeringsbegroting. Geld dat je zelf inbrengt (spaargeld, een eigen laptop) is eigen vermogen; geleend geld is vreemd vermogen, kort (korter dan een jaar, bijvoorbeeld rood staan op de zakelijke rekening of leverancierskrediet) of lang (een lening van de bank of van familie). Financiers kijken naar de verhouding eigen vermogen / totaal vermogen: de solvabiliteit (41.6).

De solvabiliteit van Ilse bij de start is 5.000 / 8.000 × 100% = 62,5%.

41.2.3 Exploitatiebegroting: maak ik winst?

In de exploitatiebegroting (ook resultatenbegroting) schat je de omzet en de kosten over een periode, meestal een jaar: omzet − kosten = verwacht resultaat. Maak onderscheid tussen vaste kosten (huur, verzekeringen, abonnementen) en variabele kosten die meegroeien met het aantal cliënten (materialen). Een bedrijfsmiddel dat je meerdere jaren gebruikt, neem je niet in één keer op, maar als afschrijving: (aanschafprijs − restwaarde) / aantal jaren. Ilse schrijft haar vaste activa van € 3.000 in vijf jaar af tot nul: € 600 per jaar. De omzet baseer je op je eigen marktonderzoek (BGN). Ilse verwacht in jaar 1 € 32.200 omzet en € 6.200 kosten (tabel in 41.3): een verwacht resultaat van € 26.000.

41.2.4 Liquiditeitsbegroting: heb ik elke maand genoeg geld?

Winst maken is niet hetzelfde als genoeg geld op de bank hebben. De liquiditeitsbegroting zet per maand de verwachte ontvangsten en uitgaven op het moment dat het geld echt binnenkomt of weggaat: beginsaldo + ontvangsten − uitgaven = eindsaldo, en dat is het beginsaldo van de volgende maand. De KvK wijst op het verschil tussen kosten en uitgaven: de laptop is een uitgave op de dag dat je hem betaalt, maar in de exploitatiebegroting staat alleen de afschrijving. Een ontvangen lening is wel een ontvangst maar geen omzet; een aflossing is wel een uitgave maar geen kosten. Ook de btw die je eens per kwartaal betaalt, staat in de liquiditeitsbegroting.

In april betaalt Ilse de btw over het eerste kwartaal (41.7); daar moet ze geld voor reserveren. De TCI-beoordeling vraagt of je opbrengsten de uitgaven dekken, of je rente en aflossing kunt betalen, of er genoeg is om van te leven, en of er ruimte is voor tegenvallers en vervanging van apparatuur.

41.2.5 Privébegroting

In de privébegroting zet je je privé-uitgaven (wonen, verzekeringen, boodschappen, vervoer, vakantie, sparen) en trek je andere privé-inkomsten af (bijvoorbeeld een baan of het inkomen van een partner). Wat overblijft, moet uit je bedrijf komen, plus een reservering voor de inkomstenbelasting. Bij een eenmanszaak, vof of maatschap heet geld dat je naar privé overmaakt een privé-opname: dat is geen kostenpost en verlaagt je winst niet. Je betaalt inkomstenbelasting over de winst, ook als je een deel in het bedrijf laat staan (KvK).

41.3 Je prijs berekenen

De BGN noemt drie manieren om een prijs te bepalen, en in de praktijk combineer je ze:

• Kosten- (en baten)georiënteerd: je berekent wat een uur of consult je kost en wat je wilt verdienen. Dit is de basis.
• Concurrentiegeoriënteerd: je kijkt wat andere gewichtsconsulenten, diëtisten en coaches in je regio vragen. Zit je veel hoger of lager, dan moet je kunnen uitleggen waarom (KvK).
• Vraaggeoriënteerd: je kijkt wat je doelgroep wil en kan betalen, bijvoorbeeld rekening houdend met de vergoeding uit de aanvullende verzekering. Volgens het BGN-vergoedingenoverzicht 2026 verschilt die sterk per verzekeraar en pakket, van ongeveer € 50 tot enkele honderden euro's per jaar, en sommige verzekeraars vergoeden niets.

41.3.1 Het uurtarief in vier stappen (KvK)

Stap 1: zakelijke kosten. Alle kosten van je praktijk per jaar. Kosten die je niet aan één cliënt kunt toerekenen, zoals huur en verzekeringen, heten ook indirecte kosten; kosten die direct bij een cliënt of traject horen (materialen, folders) directe kosten. De TCI-beoordeling vraagt om een kostprijs op basis van vaste en variabele kosten.

Stap 2: wat wil je overhouden? Ilse heeft naast haar baan € 1.700 per maand extra netto nodig, inclusief premies voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioen (die horen bij je privé-uitgaven, KvK). Over haar winst betaalt ze inkomstenbelasting en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. Met de KvK-rekentool schat ze dat ze daarvoor ongeveer € 26.000 winst per jaar nodig heeft. Stap 3: benodigde omzet = kosten + winst = 6.200 + 26.000 = € 32.200. Stap 4: declarabele uren. De KvK rekent voor een voltijdse ondernemer met 230 werkdagen van 8 uur met 1.840 uur, en zegt dat een starter blij mag zijn als hij 50 tot 60% daarvan in rekening kan brengen; de rest gaat op aan klanten zoeken, netwerken, administratie en ideeën uitwerken. Ilse werkt 28 uur per week, 46 weken: 1.288 uur, waarvan ze er de helft, 644 uur, verwacht te kunnen rekenen.

Uurtarief = benodigde omzet / declarabele uren = 32.200 / 644 = € 50 per uur exclusief btw; met 21% btw is dat € 60,50. Daarin zit per uur € 6.200 / 644 ≈ € 9,63 voor de vaste kosten en € 26.000 / 644 ≈ € 40,37 voor haar eigen beloning: bij een eenmanszaak is de winst je inkomen, en dat deel is je winstmarge.

41.3.2 Van uurtarief naar prijs per consult

Een consult kost meer tijd dan het gesprek zelf: voorbereiding, verslaglegging en berekeningen tellen mee. De kostprijs per behandeling is: totale tijd × uurtarief + variabele kosten.

Daarna toetst Ilse haar prijs aan de markt (concurrentie en vraag): liggen haar tarieven in de buurt van die van collega's, en wat betekent de vergoeding van de verzekeraar voor haar doelgroep? Volgens de KvK hoeft de beste offerte niet de goedkoopste te zijn: geef niet te snel korting, want klanten kunnen dan gaan twijfelen aan je kwaliteit. Bekijk je tarief minstens elk jaar opnieuw.

41.3.3 Eerlijke prijzen: de ACM

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) ziet toe op eerlijke concurrentie en op de rechten van consumenten. Twee regels zijn belangrijk:

• Geen prijsafspraken. Afspraken tussen concurrenten over prijzen zijn een kartel en verboden, ook als ze mondeling of via WhatsApp worden gemaakt, en ook het delen van plannen over toekomstige prijzen. Elkaars prijzen bekijken en volgen mag wel. Een adviesprijs mag geen vaste of minimumprijs zijn. Spreek dus met collega's in je regio geen minimumtarief af. Er is een uitzondering voor kleine samenwerkingsverbanden (bij diensten maximaal 8 bedrijven met samen niet meer dan € 1,1 miljoen omzet); laat je daarover adviseren voordat je het gebruikt.
• Duidelijke prijzen voor consumenten. Een prijs voor consumenten vermeld je inclusief btw en alle verplichte bijkomende kosten, in euro's; het btw-bedrag hoef je niet apart te noemen. Extra opties (bijvoorbeeld een uitgebreid weekmenu) vermeld je los. Op je website staat dus '€ 42,35 per vervolgconsult'.

41.4 Offerte en algemene voorwaarden

41.4.1 De offerte

Voor particuliere cliënten gebruik je meestal een prijslijst. Doe je een opdracht voor een bedrijf, school of gemeente (een workshop, een vitaliteitsprogramma), dan maak je een offerte. Het servicedocument van de BGN noemt de onderdelen: adresgegevens (van jou en de opdrachtgever), omschrijving van de werkzaamheden, prijs, betalingsvoorwaarden/algemene voorwaarden, geldigheidsduur van de offerte, en plaats en handtekening. Volgens de KvK is een offerte bindend zodra de opdrachtgever akkoord geeft (met een handtekening, een e-mail of een andere duidelijke bevestiging). Er is geen standaard geldigheidsduur: zet er zelf een datum op. Tips van de KvK: vraag eerst goed door naar wat de opdrachtgever wil, splits de prijs in onderdelen, stuur je algemene voorwaarden mee en bel zelf na.

41.4.2 Algemene voorwaarden

Algemene voorwaarden zijn de standaardafspraken die bij elke opdracht gelden. Ze voorkomen discussie, beperken je risico's (verzekeraars vragen er vaak om) en maken duidelijk wat de cliënt van je mag verwachten. Volgens de KvK staan er in bijna alle algemene voorwaarden regels over de geldigheid van offertes, levertijd en overmacht, betaling (termijn, incassokosten, rente), garantie, hoe je omgaat met een meningsverschil en aansprakelijkheid. Voor een praktijk komen daar logisch bij: afspraken over annuleren of verzetten (bijvoorbeeld kosteloos tot 24 uur vooraf), vertrouwelijkheid (coaches hebben geen wettelijk beroepsgeheim, dus leg je geheimhouding vast; de BGN-beroepscode kent een geheimhoudingsplicht), de klachtenregeling (BGN, les 37.8) en wat je wel en niet doet (geen medische behandeling).

• Branchevereniging: veel brancheverenigingen hebben model-voorwaarden; vraag bij de BGN wat er is. Kopieer niet zomaar de voorwaarden van een ander (auteursrecht) en laat ze bij twijfel nakijken door een jurist.
• Consumenten zijn extra beschermd: afspraken op de zwarte lijst in het Burgerlijk Wetboek zijn altijd onredelijk en dus ongeldig; die op de grijze lijst worden vermoed onredelijk te zijn. Werk je voor consumenten én bedrijven, dan zijn twee versies handig.
• Ter hand stellen: voorwaarden gelden alleen als je ze goed met de cliënt communiceert, bijvoorbeeld bij de afspraakbevestiging of offerte.

41.5 Administratie en factureren

41.5.1 Administratie- en bewaarplicht

Iedere ondernemer is wettelijk verplicht een administratie bij te houden. Volgens de KvK bewaar je minimaal: verstuurde en ontvangen facturen, bonnetjes, bankafschriften van je zakelijke rekening, contracten, offertes, je urenregistratie (belangrijk voor het urencriterium, 41.7), je reisadministratie en je belastingaangiften. De bewaarplicht is 7 jaar (gegevens over onroerende zaken 10 jaar). Digitaal bewaren mag, als de bestanden leesbaar en onveranderd blijven. Een aparte zakelijke bankrekening is niet verplicht, maar maakt het overzichtelijker. Let op: de cliëntendossiers vallen onder de AVG en de BGN-eisen (les 32.8); daar gelden andere regels dan voor je financiële administratie.

Zelf boekhouden of uitbesteden? Zelf doen (met een boekhoudprogramma of spreadsheet) is goedkoper en geeft inzicht, maar kost tijd en geeft meer kans op fouten. Uitbesteden aan een boekhouder of accountant bespaart tijd, geeft minder fouten en advies bij belastingen, maar kost geld (KvK). Plan in elk geval een vast administratiemoment per week.

41.5.2 Factureren

De Belastingdienst stelt eisen aan facturen. De BGN noemt tien onderdelen die in elk geval op de factuur staan, en die sluiten aan op de eisen van de Belastingdienst (figuur 3):

• de datum van de factuur en een doorlopend factuurnummer (elk nummer maar één keer; je mag meerdere reeksen gebruiken);
• je KvK-nummer en je btw-identificatienummer, met je naam en adres;
• naam en adresgegevens van de cliënt;
• een omschrijving van de geleverde dienst (en de omvang, bijvoorbeeld '1 vervolgconsult van 30 minuten') en de datum van de dienst;
• het bedrag exclusief btw, het btw-tarief, het btw-bedrag en het bedrag inclusief btw.

Goed om te weten: voor de btw ben je alleen verplicht een factuur te sturen aan ondernemers en rechtspersonen; aan particulieren niet (Belastingdienst). In de praktijk stuur je cliënten toch een factuur: voor je eigen administratie en omdat cliënten die vaak nodig hebben om een vergoeding bij hun zorgverzekeraar aan te vragen (vraag na welke gegevens hun verzekeraar wil). Stuur een factuur met btw uiterlijk op de 15e van de maand na de levering (KvK), en liefst zo snel mogelijk. Bewaar van elke factuur een kopie en verwerk hem meteen in je administratie.

Debiteurenbeheer. Een debiteur is een klant die jou nog moet betalen; een crediteur is iemand die jij nog moet betalen. Debiteurenbeheer is alles wat je doet om op tijd betaald te worden: facturen snel versturen, de betaaltermijn bewaken (die zet je in je algemene voorwaarden en op de factuur), een vriendelijke herinnering, dan een aanmaning, en pas daarna een incassobureau of juridische stappen (KvK). Veel praktijken laten cliënten direct na het consult betalen (pin of betaalverzoek), wat debiteuren voorkomt.

41.6 Jaarrekening en kengetallen

Na afloop van het jaar maak je (of je boekhouder) de jaarrekening: de balans en de winst-en-verliesrekening. Voor een eenmanszaak is een jaarrekening niet verplicht en hoef je niets bij de KvK te deponeren; een bv moet wel een jaarrekening opstellen en deponeren. Je hebt de cijfers wel nodig voor je aangifte, voor een lening en om je bedrijf bij te sturen.

• Balans: een momentopname van wat je bedrijf bezit (activa: vaste en vlottende activa) en hoe dat is gefinancierd (passiva: eigen vermogen, lang en kort vreemd vermogen). Beide kanten zijn even groot. Eigen vermogen = bezittingen − schulden. Bij een eenmanszaak stijgt het eigen vermogen door winst en daalt het door privé-opnamen: Ilse begon met € 5.000, maakte € 24.000 winst en nam € 26.800 op voor privé: € 2.200 eind jaar 1.
• Winst-en-verliesrekening (resultatenrekening): de opbrengsten en kosten over een periode. Brutowinst = omzet − directe kosten (inkoopwaarde, materialen); voor een dienstverlener zonder inkoop ligt die dicht bij de omzet. Bedrijfsresultaat = brutowinst − de overige (indirecte) bedrijfskosten, inclusief afschrijving. Nettowinst = wat overblijft na alle kosten, ook rente (en bij een bv na vennootschapsbelasting). Bij een eenmanszaak betaal je over de winst daarna nog privé inkomstenbelasting. Let op: niet elke bron of elk boekhoudprogramma gebruikt precies dezelfde indeling.

41.6.1 Kengetallen

Met kengetallen beoordelen jij en financiers of je bedrijf financieel gezond is. Het examen noemt er drie; de formules en normen komen van de KvK:

Ilse staat er financieel gezond voor, al is haar eigen vermogen gedaald doordat ze meer privé opnam dan ze aan winst maakte. Haar winst (€ 24.000) is lager dan begroot (€ 26.000): in jaar 2 moet ze bijsturen, bijvoorbeeld met meer cliënten via verwijzers of een tariefverhoging.

41.7 Belastingen

41.7.1 Omzetbelasting (btw)

Als ondernemer bereken je btw over je diensten, draag je die af aan de Belastingdienst en mag je de btw die je zelf betaalt over zakelijke kosten (voorbelasting) aftrekken. Meestal doe je eens per kwartaal online btw-aangifte. Er zijn drie tarieven: 21% voor alle goederen en diensten die niet vrijgesteld zijn en niet onder het lage tarief vallen, 9% voor een vaste lijst (onder meer kappers, sportbeoefening, personenvervoer) en 0% voor bijzondere gevallen. Coaching en voedingsadvies staan niet op de 9%-lijst.

Is de gewichtsconsulent vrijgesteld van btw? Diensten in de gezondheidszorg zijn vrijgesteld als ze bestaan uit gezondheidskundige verzorging van de mens (bescherming, instandhouding of herstel van de gezondheid) en worden verleend door iemand met een beroep uit de Wet BIG (bijvoorbeeld een diëtist), of door iemand die aantoonbaar een gelijkwaardig kwaliteitsniveau heeft: minimaal een afgeronde gezondheidskundige hbo-bacheloropleiding of een vergelijkbare combinatie van opleidingen, kennis en ervaring (Besluit medische btw-vrijstelling). De gewichtsconsulent heeft geen BIG-beroep, en de BGN zegt zelf dat de gewichtsconsulent geen zorgverlener is en geen aandoeningen behandelt. De BGN eist van zelfstandige leden een geldig btw-nummer. In de regel bereken je als gewichtsconsulent dus 21% btw. Ben je daarnaast bijvoorbeeld diëtist, of twijfel je, laat het dan bevestigen door de Belastingdienst of een belastingadviseur; neem een vrijstelling niet zelf aan. Groepsvoorlichting en workshops zijn hoe dan ook belast.

41.7.2 De kleineondernemersregeling (KOR)

Is je omzet niet meer dan € 20.000 per kalenderjaar, dan kun je je aanmelden voor de KOR (via Mijn Belastingdienst Zakelijk, nadat je je btw-nummer hebt). Je berekent dan geen btw aan je klanten, doet geen btw-aangifte, maar kunt ook geen btw terugvragen over je kosten en investeringen. Facturen hoeven niet (mag wel, met vermelding van de vrijstelling); je inkoopfacturen bewaar je wel. Afmelden kan altijd; kom je boven € 20.000, dan moet je je direct afmelden. De KOR is vooral voordelig als je vooral particuliere klanten hebt en weinig investeert; de KOR gaat alleen over btw, je inkomstenbelasting blijft gewoon (KvK). Ilse verwacht € 32.200 omzet en kan de KOR dus niet gebruiken. (Controleer de actuele omzetgrens bij de Belastingdienst.)

41.7.3 Inkomstenbelasting en fiscale voordelen

Met een eenmanszaak, vof of maatschap betaal je inkomstenbelasting over je winst, als je volgens de Belastingdienst ondernemer voor de inkomstenbelasting bent (les 40.5). Dan heb je recht op fiscale voordelen (bedragen 2026):

Het voordeel van deze aftrekposten is in 2026 beperkt tot een tarief van 37,56%. Volgens de KvK daalt de zelfstandigenaftrek in 2027 naar € 900 en vervalt de startersaftrek dan; controleer de actuele bedragen bij de Belastingdienst. Via de inkomstenbelasting betaal je ook de premies volksverzekeringen (zoals AOW), daarnaast de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw; je bent niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen (WW, WIA, Ziektewet).

41.8 Veelgemaakte fouten

41.9 Je rol en je grenzen

41.10 Samenvatting

• Financieel plan: investeringsbegroting (wat nodig: vaste en vlottende activa, voorfinanciering btw), financieringsbegroting (eigen en vreemd vermogen, kort en lang), exploitatiebegroting (omzet − kosten, afschrijving), liquiditeitsbegroting (ontvangsten en uitgaven per maand), plus privébegroting.
• Kosten ≠ uitgaven; privé-opname is geen kostenpost; een lening is geen omzet.
• Prijzen: kosten-, concurrentie- en vraaggeoriënteerd. Uurtarief = (zakelijke kosten + benodigde winst) / declarabele uren (starter 50-60% van 1.840); prijs per consult = tijd × uurtarief + variabele kosten; + 21% btw.
• ACM: geen prijsafspraken met concurrenten; prijzen voor consumenten inclusief btw.
• Offerte: adresgegevens, omschrijving, prijs, betalings-/algemene voorwaarden, geldigheidsduur, plaats en handtekening; bindend na akkoord. Algemene voorwaarden: betaling, aansprakelijkheid, annuleren, vertrouwelijkheid, klachten; zwarte en grijze lijst.
• Administratie verplicht, 7 jaar bewaren. Factuur: datum, doorlopend nummer, KvK-nummer, btw-id, naam en adres cliënt, dienst en datum, bedrag excl. en incl. btw, btw-tarief. Debiteurenbeheer.
• Jaarrekening = balans + winst-en-verliesrekening; brutowinst, bedrijfsresultaat, nettowinst. Solvabiliteit (25-40%), current ratio (1,2-1,5), quick ratio (≥ 1).
• Btw: gewichtsconsulent in de regel 21% (geen BIG-beroep). KOR bij omzet ≤ € 20.000. Inkomstenbelasting: urencriterium 1.225 uur, zelfstandigenaftrek € 1.200, startersaftrek € 2.123, MKB-winstvrijstelling 12,7% (2026; controleer).

41.11 Oefenopgaven

Werk deze opgaven eerst zelf uit en controleer daarna je antwoorden achteraan.

1.Noem de vier begrotingen uit het financiële plan en geef bij elk de vraag die de begroting beantwoordt.

2.Rekenopgave. Een gewichtsconsulent koopt een weegschaal met vetmeting voor € 750 excl. btw. Ze verwacht hem 5 jaar te gebruiken, met een restwaarde van € 50. Hoeveel is de afschrijving per jaar? In welke begroting staat de afschrijving, en waar staat de betaling van € 907,50?

3.Rekenopgave. Een starter heeft € 9.000 zakelijke kosten per jaar en wil € 30.000 winst. Ze werkt 32 uur per week, 46 weken per jaar, en verwacht 55% van die uren te kunnen rekenen. Bereken haar uurtarief exclusief en inclusief 21% btw.

4.Rekenopgave. Met het uurtarief van Ilse (€ 50 excl. btw): wat is de prijs inclusief btw van een vervolgconsult van 45 minuten met 15 minuten uitwerking?

5.Wat zijn de drie manieren om een prijs te bepalen? Waarom is alleen de kostprijsmethode niet genoeg?

6.Noem de onderdelen van een offerte volgens het BGN-servicedocument. Wanneer is een offerte bindend?

7.Een cliënt vraagt een factuur. Welke tien gegevens zet je erop?

8.Rekenopgave. Een balans: inventaris € 4.000, debiteuren € 1.000, voorraad € 500, liquide middelen € 2.500; eigen vermogen € 3.000, lening (5 jaar) € 3.000, crediteuren € 1.500, te betalen btw € 500. Bereken de solvabiliteit, de current ratio en de quick ratio en beoordeel ze.

9.Rekenopgave. Een praktijk ontving in een kwartaal € 7.260 inclusief 21% btw en betaalde € 95 btw over zakelijke kosten. Hoeveel btw moet worden afgedragen?

10.Rekenopgave. Een starter met een eenmanszaak maakt in 2026 € 30.000 winst en voldoet aan het urencriterium. Bereken de winst na ondernemersaftrek en MKB-winstvrijstelling.

11.Een collega zegt: 'Ik doe mee aan de KOR, want ik heb maar € 18.000 omzet. Dan betaal ik geen belasting meer.' Klopt dat? Leg uit.

41.12 Praktijkopgaven

Kies bij elke vraag het beste antwoord. De laatste opgaven zijn casussen zoals je ze in de praktijk tegenkomt.

1.In welke begroting zie je of je elke maand genoeg geld hebt om je rekeningen te betalen?

a.Investeringsbegroting

b.Liquiditeitsbegroting

c.Financieringsbegroting

d.Exploitatiebegroting

2.Wat hoort bij de vaste activa?

a.Een weegschaal die je jaren gebruikt

b.Een lening van de bank

c.Aanloopkosten voor de website

d.Geld op de bank

3.Wat is een privé-opname bij een eenmanszaak?

a.Een bedrijfskost die de winst verlaagt

b.Een aflossing

c.Geld dat je van je bedrijf naar privé haalt; geen kostenpost

d.Een investering

4.Hoeveel declarabele uren is volgens de KvK voor een voltijdse starter realistisch?

a.1.840 uur

b.2.080 uur

c.Minder dan 200 uur

d.50 tot 60% van 1.840 uur

5.Een prijs bepalen op basis van wat collega's in de regio vragen, heet:

a.Concurrentiegeoriënteerd

b.Kostengeoriënteerd

c.Vraaggeoriënteerd

d.Liquiditeitsgeoriënteerd

6.Wat is volgens de ACM verboden?

a.Elkaars prijzen op internet bekijken

b.Prijzen inclusief btw vermelden

c.Een minimumtarief afspreken met collega-gewichtsconsulenten

d.Je prijs verhogen

7.Wat hoort NIET in een offerte volgens het BGN-servicedocument?

a.Geldigheidsduur

b.Omschrijving van de werkzaamheden

c.Plaats en handtekening

d.Het BSN van de opdrachtgever

8.Hoe lang moet je je financiële administratie bewaren?

a.7 jaar

b.2 jaar

c.5 jaar

d.20 jaar

9.Welk gegeven is GEEN verplicht onderdeel van een factuur?

a.Doorlopend factuurnummer

b.Het btw-tarief

c.Het geboortejaar van de cliënt

d.Je KvK-nummer

10.Hoe bereken je de quick ratio?

a.Eigen vermogen / totaal vermogen

b.(Debiteuren + liquide middelen) / kort vreemd vermogen

c.Omzet − kosten

d.(Voorraad + debiteuren + liquide middelen) / kort vreemd vermogen

11.Welke solvabiliteit vinden financiers volgens de KvK meestal goed?

a.Onder 5%

b.25 tot 40%

c.Precies 100%

d.Het maakt niet uit

12.Hoeveel btw zit er in een consult van € 60,50 inclusief 21% btw?

a.€ 12,71

b.€ 21,00

c.€ 6,05

d.€ 10,50

13.Casus. Ilse leest dat een diëtist geen btw rekent en wil dat ook doen. Wat is juist?

a.Dat mag, want ze werkt ook aan gezondheid.

b.Dat mag als ze lid is van de BGN.

c.Dat mag alleen bij cliënten met een verwijzing.

d.De vrijstelling geldt voor BIG-beroepen zoals de diëtist; als gewichtsconsulent rekent ze in de regel 21%. Bij twijfel vraagt ze het na bij de Belastingdienst.

14.Casus. Petra start op 1 september haar praktijk en werkt tot eind december 600 uur. Ze heeft geen andere baan. Heeft ze in dat jaar recht op zelfstandigenaftrek?

a.Ja, want ze is starter.

b.Nee, want ze haalt de 1.225 uur niet; het urencriterium wordt niet herrekend naar een deel van het jaar.

c.Ja, want 600 uur is genoeg voor vier maanden.

d.Ja, want ze heeft geen andere baan.

15.Casus. Een cliënt betaalt na twee herinneringen nog steeds niet. Wat is een logische volgende stap?

a.Een aanmaning sturen en daarna eventueel een incassobureau inschakelen

b.De cliënt op social media noemen

c.De factuur verdubbelen

d.De schuld laten vervallen na een maand

16.Casus. Mark heeft € 15.000 omzet, vooral particuliere cliënten, en investeert weinig. Hij overweegt de KOR. Wat klopt?

a.Hij hoeft dan ook geen inkomstenbelasting te betalen.

b.Hij moet dan juist meer btw afdragen.

c.De KOR kan voordelig zijn: hij rekent geen btw, maar krijgt ook geen btw terug; inkomstenbelasting blijft.

d.De KOR geldt alleen voor bv's.

Bronnen

Leesdiepte: [V] volledig gelezen, [S] samenvatting of betreffend hoofdstuk/passage gelezen, [Sec] via een secundaire bron. Webpagina's geraadpleegd op 8 oktober 2026.

BGN (2025). Servicedocument beschrijving leerresultaten BGN-gewichtsconsulent, versie 11: kerntaak 3, vakkennis 6, 10 en 11, vaardigheden 4 en 9-11. [V, kerntaak 3]

TCI (2024). Toetsdocument gewichtsconsulent: beoordeling portfolio kerntaak 3, onderdelen d (begroting) en e (prijscalculatie). [V, kerntaak 3]

Kamer van Koophandel (kvk.nl): Investeringsbegroting, Financieringsbegroting, Exploitatiebegroting, Liquiditeitsbegroting, Privébegroting (alle 28-9-2026); Uurtarief bepalen; Een winnende offerte maken; Hoe je algemene voorwaarden maakt; Een factuur maken in 4 stappen; Administratie en boekhouden voor ondernemers; Alles over debiteuren; Bepaal de levensvatbaarheid van je bedrijf; Slim rekenen met solvabiliteit; Waarom een winst-en-verliesrekening; Starter? Zo werkt de KOR; De magische 1225 uur; Zelfstandig coach worden. [V]

Belastingdienst (belastingdienst.nl, zakelijk): Vrijstelling in de gezondheidszorg; Medische beroepsbeoefenaren; Gelijkwaardig kwaliteitsniveau; Voorbeelden belaste medische diensten; Goederen en diensten 21% btw; Diensten 9% btw; Kleineondernemersregeling; Factuureisen; Wie zijn verplicht te factureren?; Administratie bewaren; Ondernemersaftrek; Zelfstandigenaftrek 2026; Startersaftrek; Mkb-winstvrijstelling 2026; Urencriterium. [V]

Besluit medische btw-vrijstelling (BWBR0037781, geldend vanaf 27-4-2023), onderdeel 3, 3.1, 4 en 4.1. wetten.overheid.nl. [V, deze onderdelen]

ACM: Prijzen vermelden (acm.nl) en ACM ConsuWijzer, Verboden afspraken tussen bedrijven die concurreren. [V]

BGN (gewichtsconsulenten.nl): Leden (btw-nummer, contributie incl. btw) en Vergoedingenoverzicht 2026. [V]

Moneybird. Omzet en winst: wat is het verschil? (definities brutowinst, bedrijfsresultaat, nettowinst). [Sec]

Zelfstudie voedingsleer, les 32, 37, 38 en 40. [zie daar]

Bewust afgeweken van gangbare vereenvoudigingen: de btw-vrijstelling voor de gezondheidszorg niet als vanzelfsprekend voor de gewichtsconsulent gepresenteerd (in de regel 21%, met het advies het bij twijfel te laten bevestigen); de current ratio met haakjes geschreven, omdat de KvK-formule zonder haakjes verkeerd gelezen kan worden; brutowinst, bedrijfsresultaat en nettowinst met de kanttekening dat bronnen ze verschillend afbakenen; de bedragen voor 2027 alleen genoemd als KvK-informatie die nog gecontroleerd moet worden; het uurtarief met 50% declarabele uren voor een starter (KvK) in plaats van alle gewerkte uren.